Huis warm houden zonder de verwarming hoger te zetten: 9 slimme tips

Een koud huis voelt al snel als een uitnodiging om de thermostaat een tikje hoger te zetten. Begrijpelijk, maar niet altijd nodig. Vaak kun je eerst slimmer omgaan met de warmte die al in huis is. Door alleen de juiste ruimtes te verwarmen, warmte vrij te laten stromen en tocht op de juiste plekken aan te pakken, wordt het comfortabeler zonder dat de verwarming harder hoeft te werken.

Met deze negen praktische tips houd je jouw huis warm in de winter én houd je meer over voor leuke dingen.

1. Verwarm vooral de ruimte waar je bent

Waarom een logeerkamer, zolder of slaapkamer verwarmen als daar niemand is? Draai de radiator in ongebruikte ruimtes lager of uit als dat bij jouw verwarmingssysteem past. Houd binnendeuren dicht, zodat de warmte in de kamer blijft waar je zit.

Laat weinig verwarmde ruimtes niet extreem afkoelen als dat vochtproblemen kan geven. Voor een warmtepomp of vloerverwarming gelden bovendien andere instellingen dan voor een cv-ketel met radiatoren. Grote temperatuurwisselingen zijn bij zulke systemen vaak onhandig. Volg daarom het advies voor jouw installatie.

Milieu Centraal adviseert voor een woning met cv-ketel onder meer om alleen de ruimtes te verwarmen die je gebruikt en binnendeuren gesloten te houden. Bekijk de actuele verwarmingstips van Milieu Centraal.

2. Stel de thermostaat bewust in

Probeer overdag eens of 19 graden prettig genoeg is wanneer je thuis bent. Een graad lager kan merkbaar verschil maken in het energiegebruik, maar comfort en gezondheid blijven belangrijk. Zit je stil, ben je ouder of heb je gezondheidsklachten? Kies dan een temperatuur die bij jouw situatie past.

Bij een gewone cv-installatie kan de thermostaat 's nachts en wanneer niemand thuis is vaak lager. Heb je vloerverwarming of een volledig elektrische warmtepomp, voorkom dan een sterke nachtverlaging. Het opwarmen duurt dan lang en kan juist onpraktisch zijn.

Een klok- of slimme thermostaat bespaart alleen als je hem goed instelt. Controleer dus eerst je weekprogramma voordat je iets nieuws koopt.

3. Geef radiatoren de ruimte

Een bank, dichte ombouw of lang gordijn voor de radiator houdt warmte tegen. Daardoor wordt vooral het meubel of de ruimte achter het gordijn warm, terwijl jij aan de andere kant zit te bibberen.

Maak daarom ruimte rond de radiator:

• Schuif grote meubels een stukje naar voren.
• Laat was niet langdurig over de radiator hangen.
• Zorg dat gordijnen niet voor de verwarming vallen.
• Verwijder stof tussen de radiatorplaten, zodat lucht makkelijker kan circuleren.

Heb je een radiator tegen een slecht geïsoleerde buitenmuur? Dan kan radiatorfolie zinvol zijn. Hoeveel dat oplevert, hangt sterk af van de muur en de plaats van de radiator. Bekijk daarom eerst het advies over radiatorfolie voordat je het koopt.

4. Doe gordijnen dicht zodra het donker wordt

Ramen voelen in de winter vaak kouder dan de rest van de kamer. Door gordijnen 's avonds te sluiten, maak je het rond het raam behaaglijker en beperk je warmteverlies. Overdag mogen ze weer open, zodat daglicht en zonnewarmte naar binnen kunnen.

Let wel op drie dingen. Laat ventilatieroosters vrij, hang gordijnen niet voor de radiator en kies een lengte die bij het raam past. Isolerende eigenschappen verschillen per stof en model; een dik of verduisterend gordijn is niet automatisch het best isolerende gordijn.

Toe aan nieuwe raambekleding? Vergelijk dan gordijnen en vitrages op maat, materiaal en ophanging. Heb je al passende gordijnen? Gebruik die eerst. Milieu Centraal legt uit hoe je raambekleding slim inzet.

5. Zoek ongewenste tocht op

Voel je koude lucht langs een gesloten buitendeur, raam of kruipluik? Controleer dan waar de kier zit. Op een koude, winderige dag zijn tochtplekken het makkelijkst te vinden. Een passende tochtstrip of kit kan een ongewenste opening afdichten.

Maak niet zomaar elke opening dicht. Ventilatieroosters, afvoeren en spleten die nodig zijn om lucht door het huis te laten stromen hebben een functie. Een tochtstrip is bedoeld voor een kier die er niet hoort te zitten, niet voor een ventilatievoorziening.

Kijk voor materiaalkeuze en montage bij het stappenplan voor naden en kieren. Huur je? Kies bij voorkeur een oplossing die je later netjes kunt verwijderen en overleg bij grotere aanpassingen met de verhuurder.

6. Maak de plek waar je zit warmer

Je hoeft niet altijd de hele kamer extra te verwarmen om het zelf warmer te krijgen. Draag laagjes, trek warme sokken aan en leg een deken klaar op de bank. Dat klinkt simpel, omdat het dat ook is.

Een warme deken of plaid helpt vooral wanneer je stilzit, bijvoorbeeld tijdens het lezen of televisiekijken. Een vloerkleed kan een koude vloer comfortabeler laten aanvoelen. Zie zo'n aankoop als extra comfort: je bespaart pas energie als de thermostaat daardoor daadwerkelijk lager kan blijven.

Kijk eerst wat je al hebt. Een extra deken achter in de kast is voordeliger dan een nieuwe die alleen mooi bij de bank staat.

7. Gebruik gratis winterzon

Schijnt de zon op je ramen? Doe de gordijnen aan die kant open en laat de zon haar werk doen. Sluit ze weer wanneer het donker wordt of zodra het bij het raam duidelijk afkoelt.

Zet overdag geen grote spullen voor een zonnig raam en houd de vensterbank rustig genoeg om de gordijnen makkelijk te bedienen. Gratis warmte is fijn, maar vergeet niet dat zonnewinst per woning verschilt. Een raam op het noorden krijgt nu eenmaal minder directe zon dan een raam op het zuiden.

8. Ventileer ook als het koud is

Ventileren en luchten zijn niet hetzelfde. Ventileren zorgt voortdurend voor verse lucht en afvoer van vocht en vervuiling. Luchten is tijdelijk extra ramen of deuren openzetten. Ook in de winter blijft ventilatie nodig voor een gezond huis.

Laat ventilatieroosters daarom open en zet mechanische ventilatie niet uit. Ventileer extra tijdens koken, douchen en het binnen drogen van was. Wil je kort luchten? Zet de thermostaat dan tijdelijk laag, zodat de verwarming niet onnodig aanslaat terwijl het raam openstaat.

Vochtige lucht en schimmel maken een huis niet comfortabeler. Besparen door ventilatie dicht te zetten is daarom een slecht plan. Lees meer bij Milieu Centraal over ventileren in de winter.

9. Pak eerst de goedkoopste warmtelekken aan

Blijft het koud en tochtig, zelfs als je bovenstaande tips toepast? Kijk dan verder dan accessoires. Slecht glas, een ongeïsoleerd dak of een koude vloer kan veel warmte verliezen. Begin met een energieadvies of de verbetercheck van Milieu Centraal en bepaal welke maatregel past bij jouw woning en budget.

Ben je huurder, meld grote kieren, vochtproblemen en gebrekkige verwarming bij je verhuurder. Ben je eigenaar, vergelijk offertes en kijk welke subsidies of lokale regelingen beschikbaar zijn voordat je beslist. Koop niet op basis van één mooie bespaarbelofte: jouw woning bepaalt wat zinvol is.

Veelgestelde vragen

Is een elektrisch kacheltje goedkoper dan de verwarming?

Niet automatisch. Een elektrisch straal- of ventilatorkacheltje gebruikt veel stroom. Heel lokaal en kort verwarmen kan in sommige situaties praktisch zijn, maar het is geen algemene garantie op lagere kosten. Vergelijk het vermogen, de gebruiksduur en jouw tarieven. Bekijk het advies over bijverwarming.

Helpen dikke gordijnen echt tegen kou?

Gordijnen kunnen het rond het raam behaaglijker maken en warmteverlies beperken. Het effect hangt af van het glas, het gordijn en de manier van ophangen. Laat radiatoren en ventilatieroosters altijd vrij.

Moet ik in de winter een raam openzetten?

Blijf continu ventileren via de voorzieningen in huis. Bij extra vocht of vervuiling kun je kort luchten. Zet tijdens het luchten de thermostaat laag en sluit binnendeuren om onnodig warmteverlies te beperken.

Wat is de goedkoopste tip om vandaag te proberen?

Sluit deuren van ongebruikte kamers, maak radiatoren vrij en doe gordijnen dicht zodra het donker wordt. Pak daarna een deken uit de kast. Dat kost niets en je merkt snel of het comfortabeler wordt.

Wil je verder besparen met producten die je vaak gebruikt? Bekijk dan ook 10 slimme aankopen die zichzelf kunnen terugverdienen.

Warm wonen zonder onnodig stoken

Een comfortabel huis begint met slim omgaan met de warmte die je al hebt. Verwarm waar je bent, houd deuren gesloten, maak radiatoren vrij en pak ongewenste tocht aan. Koop pas iets als het een echt probleem oplost.

Waarom betalen voor iets wat je niet nodig hebt? Gebruik eerst wat er al is en kies daarna bewust. Net zo goed, voor minder geld.